Nie znaleziono produktów, których szukasz.

Dereń Jadalny - sadzonki ze szkółki drzew

jagody dereniaDereń jadalny Cornus mas to gatunek bardzo stary, znany już w starożytności. W Polsce również popularny swego czasu, sadzony najczęściej przy klasztorach i dworach, zapomniany po II wojnie światowej. Obecnie wraca do łask w dobie zdrowej i ekologicznej żywności, zresztą jak wiele innych gatunków. Poszukiwacze zdrowych i bogatych w składniki mineralne surowców, odnajdą wśród wielu odmian dereni jadalnych coś dla siebie. Dereń jadalny jest rośliną długowieczną, może liczyć po 100, 200, a nawet więcej lat i co ciekawe wciąż obficie owocować. Dereń rośnie jako duży krzew (3-5m) lub małe drzewko o kulisto-rozłożystej koronie. Ta niezwykle mało wymagająca roślina jest jedną z pierwszych kwitnących roślin w środowisku. Już nawet w lutym pojawiają się żółte kwiaty, które są pierwszym pokarmem dla pszczół. Szczyt kwitnienia przypada na marzec, w niektórych rejonach przeciąga się do kwietnia (w zależności od pogody). Wszystkie odmiany derenia jadalnego również te z siewu mimo różnej pory dojrzewania owoców, kwitną w tym samym czasie, co oznacza, że wszystkie mogą być dla siebie nawzajem zapylaczem. Owoce derenia to pestkowce, które mogą być małe lub wielkoowocowe o barwie od żółtej przez różne odcienie czerwieni po czarne, są one niezwykle cenne pod względem składu. Są soczyste, a smak ich jest kwaskowo-słodki z nutą cierpkości w zależności od proporcji kwasów do cukrów. Owoce derenia jadalnego można przerabiać na wiele sposobów m.in. dżemy, marmolady, galaretki, kiszonki, soki lub dodawać do zakwaszania innych przetworów. Ponadto można wytwarzać z nich wina lub bardzo znaną i popularną wśród nalewek - dereniówkę.

Dereń jadalny – uprawa, stanowisko

W związku z szerokim zakresem tolerancji derenia jadalnego (cornus mas) na warunki klimatyczno-glebowe, mógłby rosnąć w zasadzie wszędzie. Nie mniej jednak, aby owoce zdążyły dojrzeć i nie przemarzły warto odmianę derenia jadalnego dostosować pod kątem okresu dojrzewania do rejonu, w którym ma być sadzona. Te odmiany, które dojrzewają późno np. Florianka i Podolski należy sadzić poza terenami północno-wschodnimi oraz górami. Na tych terenach lepiej sprawdzą się odmiany wcześniej dojrzewające. Dereń jadalny dobrze radzi sobie na słabszych, uboższych ziemiach, znosi suszę i zanieczyszczenia powietrza. Zdecydowanie preferuje gleby wapienne (pH 7-7,5), choć i na kwaśniejszych będzie rósł. Jeśli jednak plonowanie ma być atrakcyjne to na pewno cornus mas „doceni” świetne warunki w formie żyznej i próchnicznej ziemi o umiarkowanej wilgotności. Nie wskazane są natomiast zastoiska mrozowe oraz podmokłe i zacienione miejsca, gdzie dereń jako światłolubna roślina nie będzie odpowiednio dorastał i owocował. Warto zastanowić się dobrze przed posadzeniem derenia nad docelowym  miejscem, ponieważ nie lubi on przesadzania. W związku z płytko zagłębiającym się systemem korzeniowym po posadzeniu należy regularnie podlewać młode drzewko. Jest to w zasadzie jedyna wymagana przez niego forma pielęgnacji, ponieważ nie ma potrzeby opryskiwania, przycinania czy specjalnego nawożenia tego gatunku. Zamiast nawozów sztucznych (których dereń nie lubi) dobrze sprawdzi się ściółka z obornika, która jest źródłem cennej próchnicy i składników pokarmowych.  Ponadto stanowi barierę przed nadmiernym odparowywaniem wody z gleby oraz ogranicza rozwój chwastów. Rozstawa dla derenia wynosi 2,5-3 m w rzędzie oraz 4 m między rzędami. Na plantacjach dla maszyn należy zwiększyć rozstaw między rzędami do 5m.

Dereń jadalny - odmiany i właściwości

Odmiany derenia jadalnego różnią się między sobą kolorem owoców, porą dojrzewania i smakiem. Niektóre są odmianami uniwersalnymi inne nadają się tylko na przetwory. Słodycz smaku nie zależy od intensywności koloru skórki, a od stosunku ekstraktu do kwasowości. Im jest on wyższy tym owoce lepiej smakują w formie deserowej. Bez względu na to jak smakują, nieocenione są ich właściwości zdrowotne. Zawierają w swoim składzie wiele substancji między innymi witaminę C, kwasy organiczne, pektyny, związki przeciwutleniające - polifenolowe (antocyjany) oraz rzadko spotykane związki irydoidowe- kwas loganowy o działaniu przeciwzapalnym. Dzięki swoim właściwościom ściągającym i przeciwzapalnym dereń stosowany jest w chorobach przewodu pokarmowego.

ODMIANA CZAS ZBIORÓW OWOCE ZAWARTOŚĆ OWOCÓW PRZEZNACZENIE
DUBLANY II poł sierpnia
●dojrzewa
jednocześnie
śr. masa 3,3 g
gruszkowe, ciemnoczerwone
14% cukrów
2,4% kwasów
34 mg wit. C
76 mg flawonoidów
220 mg irydoidów
Do spożywania w stanie świeżym, na nalewki i przetwory
JULIUSZ koniec sierpnia
●dojrzewa jednocześnie
śr. masa 2,7 g
kuliste, czerwono-różowe
11% cukrów
3% kwasów
45 mg wit. C
50 mg flawonoidów
146 mg irydoidów
Smaczne w stanie świeżym, doskonałe do kiszenia i na soki. Na kompoty, do zakwaszania przetworów
SZAFER koniec sierpnia
●dojrzewa
jednocześnie
śr. masa 3 g
gruszkowe,
ciemnowiśniowe
16%cukrów
2,4%kwasów
58 mg wit C
160 mg flawonoidów
195 mg irydoidów
Do spożywania w stanie świeżym, nalewki, soki, przetwory
FLORIANKA I poł września
●dojrzewa
nierównomiernie
śr. masa 3,4 g
owalne,
od jasno po ciemnoczerwone
10% cukrów
2,8% kwasów
31 mg wit. C
64 mg flawonoidów
120 mg irydoidów
Do kiszenia, na nalewki, do zakwaszania
przetworów owocowych
PACZOSKI
 
pocz. września
●dojrzewa
nierównomiernie
śr. masa 3 g
wydłużone, butelkowe
czerwone
13%cukrów
2,7%kwasów
42 mg wit. C
82 mg flawonoidów
230 mg irydoidów
Do bezpośredniego spożycia oraz na nalewki, przetwory
PODOLSKI połowa września
●dojrzewa
nierównomiernie
śr. masa 3,1 g
owalne, czerwono-wiśniowe
10%cukrów
2,8%kwasów
38 mg wit. C
84 mg flawonoidów
227 mg irydoidów
Do zakwaszania przetworów owocowych, na nalewki, soki, przetwory
JOLICO wrzesień/październik
●dojrzewa
nierównomiernie
śr. masa 5 g
owalne,
od jasno po ciemnoczerwone
b.d. Na przetwory m.in. dżemy, nalewki, wina
KOSTIA wrzesień/październik masa 6-9 g
ciemnoczerwone,
butelkowe
b.d. Na przetwory- kompoty, soki, nalewki, dżemy

Dereń jadalny - rozmnażanie

Rozmnażanie derenia jadalnego odbywa się na kilka sposobów. Głównie przez wysiew nasion, choć jest to metoda pracochłonna, która kończy się fiaskiem przy najmniejszym błędzie na kolejnym etapie. Najtrudniej jest przy tej metodzie przerwać spoczynek bezwzględny nasion i doprowadzić do ich kiełkowania, ponieważ nasiona derenia mają grubą łupinę nasienną. Kolejną metodą jest rozmnażanie przez sadzonki zdrewniałe lub zielne. Jednak najbardziej wydajną metodą jest szczepienie, które gwarantuje powtarzalność cech matecznych i szybkie wejście w okres owocowania (nawet 2 -3 rok po posadzeniu). W porównaniu do derenia jadalnego rozmnażanego ze szczepienia ten uzyskany z siewu zaczyna owocować dopiero w 6-8 roku. Ponadto szczepiony dereń w przeciwieństwie do dzikich siewek ma większe i smaczniejsze owoce, a krzew/drzewko osiąga mniejsze rozmiary do 3-3,5 m wysokości i 2-3 m szerokości.