Jeżyny

Jeżyna bezkolcowa - sadzonki jeżyny, odmiany, uprawa, właściwości.

Jeżyna należy do tego samego rodzaju botanicznego co malina – Rubus sp. – a cechą odróżniającą jeżynę od maliny jest fakt, że w skład wielooowocu tej pierwszej wchodzi także dno kwiatowe (biały, kolczasty „stożek” wewnątrz „owocu”). Odmiany uprawne jeżyn dzielą się na wiotkopędowe, oraz o pędach sztywnych, częściowo wzniesionych. Wśród nich występują odmiany jeżyny bezkolcowe oraz kolczaste (bardziej odporne na mróz). Podobnie jak w przypadku maliny, jeżyna może owocować na pędach dwuletnich i tegorocznych. To ceniony krzew owocowy z rodziny różowatych, chętnie sadzony w przydomowych ogrodach ze względu na smaczne owoce jeżyny i stosunkowo łatwą pielęgnację. W praktyce ogrodniczej największą popularnością cieszy się jeżyna bezkolcowa, ponieważ jej pędy są łatwiejsze do prowadzenia, cięcia i zbioru owoców.

Uprawa jeżyny

Jeżyny najlepiej rosną na żyznej, lekko kwaśnej glebie. Ze względu na możliwość uszkodzenia przez mróz, najlepiej sadzić je w miejscach osłoniętych od zimnych wiatrów. Pod te nasadzenia nie nadają się gleby suche, o niedostatecznej ilości opadów, ale także tereny zalewowe. Sadzić jeżyny warto tam, gdzie rośliny mają odpowiedniej ilości słońca, umiarkowanie wilgotne podłoże i przestrzeń na silnie rosnące pędy jeżyny. Do uprawy wielu odmian jeżyn konieczne będzie rusztowanie, po którym będą wznosiły się długie pędy. Jeżyna owocuje na tegorocznych pędach, ale wyrastających z pędów zeszłorocznych. Podpory są szczególnie przydatne przy krzewów jeżyny o długich pędach, ponieważ ułatwiają zbiór owoców, poprawiają przewiewność i ograniczają ryzyko choroby.

Cięcie polega więc na usuwaniu nadmiaru pędów jednorocznych i pędów, które już owocowały – w obydwu przypadkach wykonuje się je po zbiorze owoców, tuż nad ziemią. Pędy dwuletnie i tak będą zamierać więc warto zadbać o dokładne ich usunięcie. Stare pędy w porównaniu z pędami jednorocznymi są bardzo grube i długie. Jeśli nie zostaną usunięte, młode, mniejsze pędy nie będą miały gdzie rosnąć. Regularne cięcie ogranicza zagęszczenie krzewu i zmniejsza ryzyko problemów takich jak szara pleśń czy zamieranie pędów.

Jeżyna bezkolcowa, kolczasta - rozmnażanie, sadzonki, odrosty korzeniowe

Sadzonki jeżyny są pozyskiwane w różny sposób, w zależności od posiadanej odmiany. Jeżyna kolczasta rozmnażana jest poprzez odrosty korzeniowe. Należy przy wybranym odroście korzeniowym nacinać szpadlem podłoże, tak by utworzyć okrąg o średnicy około 50 cm. Przy nacinaniu trzeba uważać, żeby nie uszkodzić pędu. Taką czynność wykonujemy kilka razy w ciągu sezonu. Nacięcia w ziemi powodują, że przyszła sadzonka wytworzy nowe, silne korzenie w wytworzonym obszarze i będzie mogła rosnąć samodzielnie. Ten sposób rozmnażania sprawdza się głównie przy odmianach kolczastych, które naturalnie mogą tworzyć odrosty korzeniowe. Sadzonki jeżyny bezkolcowe pozyskiwane są poprzez odkłady wierzchołkowe. Jest to najlepsza metoda do rozmnażania jeżyny, ponieważ jeżyna bezkolcowa nie tworzy odrostów korzeniowych. Pęd, który ma stać się późniejszą sadzonką, należy w okresie letnim zakopać na głębokość około 7-10 cm. Ważne, by zabezpieczyć miejsce styku pnącza z ziemią, by się nie przemieszczało. Tak przygotowana sadzonka w ciągu kilku tygodni wytwarza korzenie i nowy pęd. Na tym etapie roślinę można oddzielić od rośliny głównej i posadzić w docelowym miejscu. W sprzedaży najwygodniejsze są gotowe sadzonki jeżyn w doniczkach, ponieważ mają rozwinięty system korzeniowy i łatwiej przyjmują się po posadzeniu w ogrodzie.

Odmiany jeżyn

Odmiany jeżyn różnią się od siebie czasem dojrzewania owoców, ich wielkością, smakiem oraz skłonnością do opadania z krzewu. Poza wymienionymi cechami różnią się budową krzewu, obecnością lub brakiem kolców (odmiany bezkolcowe) oraz odpornością na uszkodzenia mrozowe. Dobrze dobrana odmiana jeżyny bezkolcowej pozwala uzyskać duże owoce, wygodniejszy zbiór owoców i łatwiejszą pielęgnację pędów. Poniżej odmiany jeżyn dostępne w naszej szkółce drzew i krzewów owocowych.

Zobacz również sadzonki morwy białej oraz czarnej, przypominające jeżyny.

Wybierając sadzonki jeżyn, warto zwrócić uwagę na termin dojrzewania, plenność, odporność na mróz oraz sposób wzrostu pędów. Wczesna odmiana pozwala rozpocząć zbiór owoców szybciej, natomiast odmiany późniejsze wydłużają sezon nawet do jesieni. Jeżyna bezkolcowa jest wygodna w pielęgnacji, ale poszczególne odmiany różnią się siłą wzrostu, odpornością i przeznaczeniem owoców.

Owoce jeżyny smak, wygląd i zastosowanie w kuchni 

Owoce jeżyny zawierają naturalne związki roślinne, w tym garbniki i antocyjany, które odpowiadają m.in. za ich ciemną barwę oraz charakterystyczny smak. Zbiór owoców jest wydłużony, ponieważ owoce nie dojrzewają równomiernie i w zależności od odmiany może trwać nawet do 5 tygodni. Ich owoce nadają się zarówno do bezpośredniego spożycia, jak i na przetwory, soki, dżemy, desery czy mrożonki.

Jeżyna w większości odmian ma owoce duże lub średniej wielkości, mocno błyszczące, często mające kolor niemalże czarny, niekiedy z delikatnym sinym nalotem. W zależności od odmiany mogą być słodkie, lekko kwaskowe, soczyste albo wyróżniać się słodko-kwaśnym miąższem. Są smaczne i bardzo lubiane, dlatego jeżyna bezkolcowa chętnie pojawia się w przydomowych ogrodach jako praktyczny krzew owocowy.

Pieczę nad naszymi sadzonkami w drzewkaowocowe24.pl sprawuje Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Jakość sadzonki to priorytetowa sprawa. Zachęcamy także do sprawdzenia pozostałych drzew i krzewów, a szczególnie do zapoznania się ze starymi odmianami, które cieszą się ostatnio dużym zainteresowaniem. Zapraszamy do kontaktu!