Przycinanie drzew owocowych – jak i kiedy?
Kilka słów od autora – o tym, jak zaczynałam przycinać drzewa owocowe
Pierwsze cięcie drzew owocowych, jakie robiłam, pamiętam do dziś. Z sekatorem w ręku i masą wątpliwości, czy na pewno uciąć gałąź w tym miejscu, stałam pod młodą jabłonią, która wyglądała bardziej jak plątanina pędów niż przyszłe drzewo pełne owoców. Z czasem zrozumiałam, że regularne cięcie to nie tylko zabieg techniczny, ale też sposób na poznanie rośliny i obserwowanie jej zmian z sezonu na sezon.
Dziś wiem, że odpowiednie cięcie drzew owocowych — wykonane we właściwym czasie i pod właściwym kątem — potrafi całkowicie zmienić kondycję drzewka. Każdej wiosny widzę, jak dzięki prześwietleniu korony więcej światła dociera do środka, a pędy układają się tak, jak tego od nich oczekuję. To jeden z tych ogrodniczych rytuałów, które nadają ogródkowi porządek i sprawiają, że w kolejnych latach praca przy drzewach staje się coraz lżejsza.
Jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z cięciem drzew, nie martw się — każdy kolejny sezon przynosi pewność ruchów, a każde odpowiednie cięcie procentuje w przyszłości.
Wpływ cięcia na rozwój i owocowanie
Zabieg przycinania drzew owocowych ma bardzo wiele korzyści. Dzięki cięciu możemy zachować odpowiedni wzrost drzewa oraz kształt i rozpiętość korony. Nawet drzewka o dużej sile wzrostu przy regularnym cięciu możemy utrzymać na wysokości 3m. Przerzedzając koronę z gałęzi starych, chorych, połamanych poprawiamy zdrowotność drzewa. W gęstej koronie, gdzie jest bardzo dużo liści, utrzymuje się długo wilgoć co sprzyja rozwijaniu się grzybów i wirusów. Poza tym, nawet przy najnowszym sprzęcie opryski nie wszędzie dochodzą, nie w każdy zakamarek. W koronie przewiewnej, po cięciu prześwietlającym – drzewo jest pobudzone, przewietrzone, dobrze dopryskane, nasłonecznione. Owoce są lepiej wybarwione, mają więcej cukrów, są smaczniejsze i większe. Umiejętne przycinanie nie wpływa na zmniejszenie plonu. Owoców jest mniej ale wagowo i jakościowo są dużo lepsze, a plon (kg) jest na tym samym poziomie jak przed cięciem. Taka ogólna zasada dotyczy zarówno młodych drzewek, jak i starszych egzemplarzy – odpowiednie cięcie ułatwia prześwietlenie korony drzewa, dopływ światła słonecznego do owoców i wytwarzania nowych pędów w kolejnych sezonach.
Właściwie zaplanowane cięcie drzew owocowych pozwala też utrzymać drzewa i krzewy owocowe w dobrej kondycji oraz ułatwia późniejszy zbiór.
Przycinanie drzew owocowych po posadzeniu

Przycinanie drzew owocowych
Niezależnie czy zakupiliśmy drzewka wiosną czy jesienią, zawsze pierwsze cięcie formujące wykonujemy na wiosnę. Podczas wykopywania drzewka ze szkółki został skrócony system korzeniowy i dla zrównoważenia części nadziemnej z częścią podziemną, należy skrócić koronę. Ułatwia to przyjęcie się drzewka i poprawia warunki jego wzrostu. Drzewka z samym przewodnikiem, nie posiadające rozgałęzienia, ścinamy na wysokości 70-90cm. Po roku uzyskamy drzewo z wyraźnie zaznaczonym przewodnikiem i uformowanym pierwszym piętrem korony. W przypadku drzewka rozgałęzionego, podstawową zasadą jest wycięcie wszystkich pędów bocznych znajdujących się poniżej 50cm, oraz skróceniu pozostałych pędów o 1/3 ich długości. Wycinamy pędy wyrastające z przewodnikiem pod kątem ostrym oraz te zbyt silne. Przewodnik skracamy na wysokości 30-40cm nad ostatnim pędem bocznym. W sezonie wegetacyjnym najważniejszym zadaniem jest utrzymanie szerokich kątów między przewodnikiem a pędami bocznymi. W tym celu należy stosować przyginanie pędów drzew owocowych opisanych w dalszej części wpisu.
To pierwsze cięcie młodych drzew, wykonywane zwykle wczesną wiosną, jeszcze przed rozpoczęciem wegetacji, ma ogromne znaczenie dla tego, jak będzie wyglądała korona drzewa i jak łatwo będzie w przyszłości przycinać drzewka owocowe w kolejnych latach.
Umiejętne cięcie formujące tuż po posadzeniu pomaga też zadbać o równowagę między systemem korzeniowym a częścią nadziemną rośliny.
Przyginanie pędów – metody
Jednym z celów formowania korony drzew owocowych jest zapobieganie jej rozłamaniu i zmuszenie do wcześniejszego owocowania. Utrzymanie stabilnej, silnej konstrukcji można osiągnąć odginając pędy wyrastające pod ostrym kątem do przewodnika. Pędy te obciążone owocami powodują odłamanie się gałęzi. W przypadku zachowania między przewodnikiem, a pędami bocznymi kąta zbliżonego do prostego, tworzy się stabilny konar bardzo trudny do złamania. Kolejną zaletą utrzymania szerokiego kąta rozwidlenia jest to, że drzewo wcześniej wchodzi w okres owocowania. Poniżej przedstawiamy metody przyginania pędów drzew owocowych. Takie formowanie gałęzi to ważny element pracy z młodymi pędami – zamiast zostawiać rosnące pionowo pędy, które później konkurują z owocami o światło i składniki pokarmowe, już na starcie nadajemy im odpowiedni kąt względem przewodnika.

Metody przyginania pędów drzew owocowych
- klamerki do ubrań, wykałaczki
W momencie gdy pędy są jeszcze bardzo młode, mają przyrosty na poziomie 7-10cm najprostszą metodą zmuszenia młodych gałązek do poziomego wzrostu jest zapięcie tuż nad nimi klamerek. Po 3-4 tygodniach pęd u nasady jest na tyle zdrewniały, że można usunąć klamerkę. Poza tym zapięta klamerka może ściskać przewodnik, który wciąż zwiększa swoją grubość. Zamiast klamerek można użyć wykałaczek. Wykałaczkę umieszczamy w ten sposób, że jeden koniec wbijamy w przewodnik, a drugi w odginany pęd. Takie precyzyjne cięcia i delikatne formowanie gałęzi na wczesnym etapie sprawiają, że w kolejnych sezonach korona drzewa jest bardziej przejrzysta, a gałęzi należy przycinać mniej agresywnie. - Ciężarki
Przyginanie pędów drzewek owocowych ciężarkami stosujemy gdy gałązki są już nieco większe, bardziej zdrewniałe. Jako ciężarków możemy użyć woreczków napełnionych piaskiem, kamykami lub innym materiałem. Można również do tego celu użyć kubeczków plastikowych wypełnionych gipsem lub betonem. Młode pędy obciążone ciężarkami pod wpływem wiatru mogą ulec uszkodzeniu. Dlatego tą metodę możemy stosować dopiero w połowie lata lub później. To rozwiązanie częściej stosuje się przy drzewkach, które mają już wykształconą podstawową koronę, a celem jest jedynie lekkie skorygowanie kąta wzrostu poszczególnych gałęzi. - Przywiązywanie pędów sznurkami
Bezpieczniejszą metodą przy starszych pędach od zawieszania ciężarków jest przywiązywanie pędów sznurkami. Gałązki są mniej narażone na złamanie. Jeden koniec sznurka przywiązujemy do pędu, a drugi do kołka lub szpilki z grubszego drutu wbitego w ziemię. Można spotkać jeszcze inny sposób przywiązywania sznurków, np. przywiązanie do gwoździa wbitego w pień drzewka. Sposób z gwoździem wydaje się inwazyjny, ponieważ ingeruje w tkanki drzewka. Niezależnie od metody, celem jest takie formowanie gałęzi, aby w przyszłości cięcie prześwietlające i cięcie uzupełniające było prostsze, a korona drzewa zachowała stabilną konstrukcję.
Ogólne zasady formowania korony w kolejnych latach
W kolejnych latach formowania korony drzewek owocowych kontynuujemy usuwanie gałązek poniżej korony. Wszystkie pędy wyrastające powyżej 50 cm od ziemi, w tym dzikie odrosty korzeniowe, należy wyciąć. Eliminujemy również pędy rosnące zbyt gęsto, tworzące zbyt ostry kąt z przewodnikiem. Gdzie to możliwe, przyginamy gałązki, aby tworzyły szeroki kąt z przewodnikiem. Na jednym piętrze pozostawiamy maksymalnie trzy pędy – nadmiarowe usuwamy, aby uniknąć rozdarcia korony. Usuwamy również pędy chore, połamane, uszkodzone lub te, które są zbyt grube i konkurują z przewodnikiem. Jeśli przewodnik odchyla się od pionu lub mamy do czynienia z drzewkiem na podkładce karłowej, stabilizujemy je za pomocą palika, do którego przywiązujemy drzewko. Po 3-4 latach korona powinna być w pełni uformowana i składać się z dwóch lub trzech pięter. W kolejnych latach przeprowadzamy jedynie cięcie prześwietlające – usuwamy gałęzie krzyżujące się, rosnące do środka korony lub połamane, aby utrzymać zdrowy i równomierny rozwój drzewa. Właściwe formowanie młodych drzew i umiejętne cięcie w kolejnych sezonach sprawia, że drzewa owocowe obficie owocowały, a ilość owoców oraz jakość plonu utrzymują się na stabilnym poziomie.
Ogólna zasada jest taka, że regularne przycinanie i delikatne korekty wykonywane we właściwym czasie są mniej inwazyjne niż rzadkie, bardzo silne cięcia, które mogą osłabić drzewo.
Jabłoń Malinowa Oberlandzka (Malinówka) STARA ODMIANA
Przedsprzedaż. Wysyłka: Marzec .
Jesienna Stara odmiana deserowa. Owoce bardzo smaczne o posmaku malin.2 letnie drzewko owocowe o wysokości około 150 cm. Sadzonka z gołym korzeniem zabezpieczona w zbiorczym balocie.
Grusza Faworytka (KLAPSA)
Przedsprzedaż. Wysyłka: Marzec .
Najcenniejsza deserowa odmiana letnia. Bestseller drzew owocowych.2 letnie drzewko owocowe o wysokości około 150 cm. Sadzonka z gołym korzeniem zabezpieczona w zbiorczym balocie.
Śliwa Węgierka Zwykła
Przedsprzedaż. Wysyłka: Marzec .
Doskonała odmiana przetwórcza. Idealna do ciast i powideł. Bardzo obficie plonuje.2 letnie drzewko owocowe o wysokości 150 - 180 cm. Sadzonka z gołym korzeniem zabezpieczona w zbiorczym balocie.
Jabłoń Oliwka Żółta (PAPIERÓWKA) STARA ODMIANA
Przedsprzedaż. Wysyłka: Marzec .
Wczesna odmiana deserowa i przetwórcza. Bardzo odporna na mróz.2 letnie drzewko owocowe o wysokości około 150 cm. Sadzonka z gołym korzeniem zabezpieczona w zbiorczym balocie.
Technika cięcia

Cięcie pędu jednorocznego. a) cięcie prawidłowe, b) za wysokie cięcie, c) zły kierunek cięcia, d) za niskie cięcie
Jest kilka ważnych kwestii technicznych, które należy zachować przy cięciu drzewek owocowych. Młode pędy tniemy ukośnie na wysokości około 5mm nad pąkiem (oczkiem), cięcie nie powinno być ani za wysoko, ani za nisko. Cięcie skośne powinno być tak wykonane, by najwyższy punkt znajdował się nad oczkiem. W ten sposób woda będzie spływała nie zalewając pąka. Tego typu precyzyjne cięcia wykonujemy zwłaszcza przy młodych drzewkach owocowych, gdzie formowanie korony dopiero się rozpoczyna, a prawidłowe ułożenie pędów bocznych ma ogromne znaczenie dla kształtu drzewa w kolejnych sezonach. Kolejną ważną rzeczą jest kierunek w jakim jest zwrócone ostatnie pozostawione oczko. Powinno być skierowane na zewnątrz korony, ponieważ w ten sposób pęd, który wybije będzie rósł w kierunku bardziej na zewnątrz korony. Oczko pozostawione do środka korony, będzie powodowało zagęszczenie pędów w koronie. Inaczej, jest w przypadku drzewek kolumnowych gdzie zostawiamy oczko zwrócone w kierunku – do korony, ponieważ drzewka takie mają zachować zwarty pokrój.

Etapy cięcia grubych konarów: a) podcięcie gałęzi od dołu, b) odcięcie od góry, c) cięcie docelowe “na obrączkę”
Przy cięciu starszych konarów musimy uważać na obłamywanie się ich pod własnym ciężarem, co powoduje rozdarcie się korony. Aby tego uniknąć prawidłowe cięcie wykonuje się w 3 etapach. Pierwsze cięcie wykonujemy od dołu gałęzi i ucinamy ją mniej więcej do połowy – kilka, kilkanaście cm dalej od miejsca cięcia docelowego. Następnie przycinamy od góry, a gdy zostanie nam już tylko krótki fragment, ucinamy go na gotowo na tzw. “obrączkę”. Przycinanie na obrączkę polega na przecięciu gałęzi za zgrubieniem (obrączką) znajdującym się u nasady konara. Średnica w tym miejscu jest mniejsza, zatem i rana będzie mniejsza i szybciej się zagoi.
Narzędzia do przycinania drzew owocowych
Do cięcia drzew owocowych służą piły ogrodnicze i sekatory ręczne. Na rynku dostępne są różne modele z pałąkiem lub bez pałąka. W celu wykonania dobrej przycinki drzew owocowych ważne jest by narzędzia były zawsze czyste, zdezynfekowane i naostrzone, tak by powierzchnia cięcia była gładka, a nie poszarpana. Ułatwi to zabliźnianie się ran. Do mniejszych pędów używamy sekatorów ręcznych, które mają dwie części robocze, ostrze i stalnicę. Sekator trzymamy tak by stalnica znajdowała się po stronie gałęzi odcinanej. Ponieważ ta strona jest zgniatana i mogłaby nam uszkodzić pąk. Po tak wykonanym cięciu pozostaje nam gładka powierzchnia łatwa do zagojenia. Przy nieco grubszych pędach, lub tych znajdujących się wyżej używamy sekatorów oburęcznych. Tam gdzie jest to możliwe używamy sekatorów, ponieważ cięcie jest gładsze. Jeśli jednak gałąź jest za gruba wtedy do pracy używamy piły.
Regularne przycinanie drzew owocowych wymaga odpowiednio dobranych narzędzi – ostre sekatory, sekator dwuręczny do grubszych gałęzi i piła ogrodnicza gwarantują precyzyjne cięcia oraz ograniczają ryzyko uszkodzenia pędów.
Właściwe narzędzia ułatwiają zarówno cięcie formujące, jak i cięcie sanitarne czy cięcie odmładzające starszych drzew owocowych.
Przed każdym zabiegiem warto upewnić się, że sekatory są oczyszczone i dobrze naostrzone, ponieważ tępe ostrza mogą strzępić tkankę i wydłużać gojenie ran. Regularne dezynfekowanie sprzętu zmniejsza również ryzyko przenoszenia chorób pomiędzy drzewami i krzewami owocowymi.
Zarówno grzyby jak i bakterie mogą być przenoszone – z drzew chorych na drzewa zdrowe – na ostrzach narzędzi, którymi wykonujemy cięcie. Aby tego uniknąć, po przejściu z drzewa na inne drzewo należy zdezynfekować narzędzie maczając je np. w denaturacie. To szczególnie ważne przy cięciu drzew owocowych zimą lub wczesną wiosną, kiedy rany goją się wolniej — dzięki dezynfekcji zmniejszamy ryzyko zakażeń i utrzymujemy rośliny w dobrej kondycji.
Wilki na drzewach owocowych

Drzewko owocowe z licznymi wilkami.
Zanim przejdziemy do opisywania metod formowania korony, musimy dowiedzieć się co to są “wilki” na drzewach owocowych? Jest to pojęcie bardzo często używane wśród sadowników. Otóż wilki są to silne, młode pędy wyrastające z konarów lub przewodnika, przeważnie rosnące pionowo do góry, które przez jeden sezon wegetacyjny mogą osiągnąć długość nawet do 1,5m. Występują głównie na jabłoniach, gruszach i śliwach. Długość i ilość takich pędów jest większa gdy drzewko rośnie na glebie żyznej, zasobnej w składniki pokarmowe. Dodatkowo siła wzrostu i liczebność wilków zależy od zastosowanej podkładki. Na podkładkach silnie rosnących wilków będzie więcej, na karłowych – mniej. Wilki stanowią konkurencję dla owoców o składniki pokarmowe, wodę i zabierają światło słoneczne. Wpływają negatywnie na jakość owoców, wybarwienie i smak. Brak światła powoduje również opóźnienie zbiorów, owoce dłużej dojrzewają. Konieczne jest zatem usuwanie wilków. Podstawowym terminem wycinania wilków jest zimowe cięcie zasadnicze. Czynność tą można opóźnić do wiosny lub wykonać latem. Zwlekanie wpływa pozytywnie, ponieważ im później je usuwamy, tym wolniej będą rosły w następnym sezonie. Najlepiej wykonać ten zabieg w dwóch terminach, przy przycinaniu zimowym i ponownie podczas cięcia letniego.
Usuwanie wilków to jeden z kluczowych elementów regularnego cięcia drzew owocowych — takie pionowo rosnące pędy zagęszczają środek korony, ograniczają dostęp światła słonecznego i osłabiają owocowanie w kolejnych sezonach.
Wilki konkurują również z pędami owocującymi, dlatego w pierwszej kolejności usuwa się je podczas cięcia prześwietlającego i cięcia sanitarnego. Pozostawia się tylko te krótkie, poziome pędy, które mogą owocować w kolejnych latach.
Zabieg usuwania wilków wykonuje się zwykle późną zimą lub wczesną wiosną, zanim drzewo rozpocznie wegetację. W niektórych sadach praktykuje się też cięcie letnie, które ogranicza wyrastanie nowych pędów i ułatwia utrzymanie korony drzewa w dobrej kondycji.
Kiedy przycinać drzewka owocowe
Najlepszym terminem do przycinania drzew owocowych jest zima na przedwiośniu, wiosna i lato z wyłączeniem jesieni. Cięcie drzew jesienią zmniejsza ich wytrzymałość na mróz i skutkuje silnym wyrastaniem wilków w roku następnym. Najpowszechniejsze w naszym kraju jest cięcie późnozimowe. W dużych sadach, ze względu na dużą powierzchnię cięcie rozpoczyna się już od stycznia, a kończy dopiero na koniec kwietnia. Jeśli cięcie rozpoczyna się w styczniu to najpierw należy ciąć gatunki i odmiany najbardziej odporne na mróz, a dopiero później bardziej wrażliwe. Jeśli mamy podejrzenia, że drzewo zostało uszkodzone przez mróz to z cięciem czekamy do czasu wybicia pąków by móc dokładnie ocenić, które pędy zostały uszkodzone. Coraz częściej zaczyna być stosowane cięcie letnie. Jest ono o tyle korzystne, że nie powoduje tak silnych przyrostów wilków, oraz działa skarlająco. W przypadku jabłoni cięcie 3-4 tygodnie przed zbiorem powoduje lepsze wybarwianie owoców. Brzoskwinie, czereśnie, wiśnie i wczesne odmiany śliw przycina się po zbiorach. Określenie, kiedy przycinać drzewa owocowe, zależy przede wszystkim od danego gatunku oraz celu zabiegu. Cięcie zimowe wykonuje się zwykle późną zimą lub wczesną wiosną — to dobry moment na cięcie sanitarne, cięcie formujące oraz cięcie prześwietlające, ponieważ rośliny są w spoczynku, a struktura korony dobrze widoczna.
Wiosenne przycinanie stosuje się tuż po kwitnieniu — pozwala ono osłabić wzrost rośliny i skorygować pędy boczne oraz młode pędy wyrastające z przewodnika. To także czas, by odpowiednim cięciem uzupełniającym poprawić dostęp światła do środka korony.
Cięcie letnie wykonuje się głównie w przypadku gatunków pestkowych, takich jak czereśnie czy wiśnie — wyższa temperatura i sucha pogoda sprzyjają gojeniu ran, a zabieg ogranicza rosnące pionowo pędy oraz zmniejsza zacienienie korony drzewa.
Jesienne przycinanie drzew owocowych nie jest zalecane — niskie temperatury i opóźnione gojenie ran mogą osłabić drzewo i zwiększyć ryzyko przemarznięcia. To ogólna zasada, której warto trzymać się niezależnie od wieku drzew.
Cięcie podstawowe – zimowe, wczesnowiosenne
Przycinanie drzew owocowych na przedwiośniu jest najczęściej stosowane wśród sadowników. Gdy ziemia jest zmarznięta, procesy życiowe roślin są spowolnione. Korzenie znajdują się w stanie spoczynku i hormony wzrostowe są zatrzymane. Cięcie nie powoduje wtedy większych zmian w roślinie. Wraz z nadejściem wiosny rozpoczyna się rozwój korzeni, pędów i pąków. Rośliny chcąc nadrobić straty części nadziemnej spowodowane cięciem, uruchamiają silnie hormony wzrostu. Drzewo chce odbudować ubytki, odtwarza dużą ilość liści i aktywuje fotosyntezę. Wraz z cięciem ubyło pąków kwiatowych, zatem zawiązuje się mniej owoców. Nie ponosimy jednak z tego powodu straty, ponieważ w rezultacie otrzymujemy owoce lepsze jakościowo. Odmłodzone drzewo daje owoce większe, smaczniejsze, jędrniejsze i z większym rumieńcem.
Cięcie zimowe wykonuje się zwykle późną zimą, jeszcze przed rozpoczęciem wegetacji, kiedy korona drzewa jest dobrze widoczna i łatwo ocenić, które gałęzi należy przycinać w pierwszej kolejności.
Wczesną wiosną usuwa się głównie pędy chore, uszkodzone oraz te, które zagęszczają środek korony. Takie regularne cięcie pozwala roślinie skierować energię na wytwarzanie nowych pędów i lepsze owocowanie w kolejnych sezonach.
To również najlepszy moment, by skorygować kąt wzrostu pędów bocznych — młode drzewka owocowe reagują wtedy najlepiej na cięcie formujące, co ułatwia budowanie stabilnej korony drzewa w przyszłości.
Podczas zimowego cięcia warto pamiętać, że każde zbyt intensywne skrócenie pędów może osłabić drzewo, dlatego umiejętne cięcie jest kluczowe. Ogólna zasada mówi, że przycina się zawsze te gałęzie, które pogarszają przewiewność, zacieniają pędy owocujące lub rosną pod nieodpowiednim kątem.
Cięcie wiosenne drzew owocowych po kwitnieniu
Im później wykonujemy przycinanie drzew owocowych tym bardziej osłabiamy ich wzrost. Rośliny ogrodowe pozbawione części kwiatów, pędów, liści, składników pokarmowych zostają skarlone o 10-20%. Cięcie po kwitnieniu sprzyja lepszemu plonowaniu oraz wybarwieniu owoców. Na młodych drzewkach cięcie w tym terminie można stosować 3-4 lata po posadzeniu, kiedy zakończone jest już formowanie korony. Najwyraźniejszy efekt, czyli osłabienie wzrostu, korona mniejsza, luźniejsza, owoce lepiej wybarwione otrzymamy stosując powyższe cięcie 7-14 dni po kwitnieniu i powtarzając w kolejnych latach. Jest to zabieg prosty w wykonaniu, bezpieczny, bez negatywnych skutków.
Przycinanie letnie
Cięcie letnie polega na usunięciu pędów zagęszczających i zacieniających koronę. W głównej mierze są to wilki, które powstały na skutek cięcia wczesnowiosennego. W takim zagęszczeniu owoce są małe, mniej wybarwione, później dojrzewają, a samo drzewo zawiązuje mniej pąków kwiatowych na następny rok. Żeby naprawić skutki wcześniejszego przycinania gałęzi drzew owocowych ponawiamy zabieg około połowy lata. W przypadku drzew ziarnkowych, cięcie w okresie 4 tygodni przed zbiorem, powoduje, że owoce nabierają intensywnego, rozległego, czerwonego rumieńca. Usuwamy około 75% wszystkich najsilniejszych wilków, wycinając je u nasady. Pomijamy te słabe, rosnące bardziej poziomo, krótsze niż 40cm umieszczone w pobliżu jabłek, ponieważ są dla nich źródłem składników odżywczych. Dodatkowo pędy te będą potrzebne do zawiązywania owoców na rok następny. W przypadku drzew pestkowych (czereśnie, wiśnie, morele, wczesne śliwy) cięcie letnie wykonujemy po zbiorze owoców. Przycinanie o tej porze roku drzew pestkowych podyktowane jest w głównej mierze aspektami zdrowotnymi. Proces zabliźniania ran po cięciu letnim jest znacznie szybszy, temperatura jest wyższa oraz powietrze jest bardziej suche – niż ma to miejsce wiosną. W dodatku niektóre zarodniki grzybów zakaźnych nie są wytwarzane o tej porze roku. Drzewa pestkowe, ze względu na to, że są wrażliwe na zakażenia ran chorobami kory i drewna – optymalniej jest przycinać latem w dzień suchy, słoneczny.
Cięcie jesienne
Jak już wcześniej wspominaliśmy termin ten jest niewskazany do przycinania drzew owocowych. Jesień jest czasem gdy roślina uruchamia procesy przygotowuje ją do nadchodzącej zimy. Nie należy ingerować w ten proces otwierając rany i pobudzając roślinę do walki z grzybami chorobotwórczymi. Opóźnione wejście w stan spoczynku może skutkować przemrożeniem w czasie surowej zimy i zamieraniem na wiosnę.
Cięcie prześwietlające
Cięcie prześwietlające drzew owocowych polega na zwiększeniu dostępu światła słonecznego do środka korony. W pierwszej kolejności usuwamy gałęzie i konary uschnięte, połamane i chore. Następnie pędy krzyżujące się, zaplatające, rosnące do środka korony. Gałęzie muszą być swobodnie rozmieszczone, wysokość jednego piętra od drugiego nie może być zbyt niska. Kolejnym etapem jest przycinanie bardziej szczegółowe, które polega na wycięciu wilków.
Cięcie odnawiające
Coraz większą popularność w sadach zdobywa cięcie odnawiające, zamiast cięcia prześwietlającego. Cięcie odnawiające charakteryzuje się tym, że na drzewie są pozostawiane tylko młode gałęzie. Częścią stałą jest pień i przewodnik. Nadmiar pędów młodych oraz pędy starsze niż 3 lata są usuwane blisko przewodnika. Ta metoda cięcia wpływa pozytywnie na równomierność owocowania. Korona ma nieustannie małą rozpiętość co pozwala na bardzo gęste nasadzenia. Kolejnym atutem cięcia odnawiającego jest to, że poprawiamy jakość zbiorów, ponieważ owoce rosnące na młodych gałęziach są lepsze jakościowo.
Cięcie odmładzające.
Drzewka owocowe pozostawione długo bez opieki mocno się rozrastają. Są za wysokie i ciężko z nich zebrać owoce. W takim wypadku przeprowadzamy cięcie odmładzające naszych drzew owocowych. Polega ono na tym, że silnie skracamy przewodnik oraz konary i gałęzie. Efektem takiego cięcia będą bardzo licznie wyrastające wilki, które wiosną należy usunąć. Pozostawiamy tylko te krótkie, rosnące skośnie lub krzywo. W przyszłości będą nam owocowały. Cięcie odmładzające można stosować raz na kilka lat.
Zabezpieczanie ran po cięciu

zabezpieczanie ran po cięciu
Po silnym cięciu starszych gałęzi pozostają duże rany. W celu zmniejszenia ryzyka infekcji cięcie należy wykonywać w dzień słoneczny, suchy. Zaraz po cięciu dobrze jest duże rany zasmarować maścią ogrodniczą lub mieszanką białej farby emulsyjnej z dodatkiem preparatu grzybobójczego w stężeniu 2% (np. na 0,5l farby 10g dodatku). Może to być np.Topsin, Miedzian. Ważne jest by środek chemiczny dokładnie wymieszać z farbą przed naniesieniem na rany. Na zakończenie cięcia i formowania wykonujemy oprysk np. jednym z wyżej wymienionych fungicydów w stężeniu 0,1%, które zabezpieczy nam wszystkie naruszone tkanki.




Wilki na drzewach owocowych
Cięcie podstawowe – zimowe, wczesnowiosenne



a co z przycinaniem drzew kolumnowych?
Odnośnie przycinania drzew kolumnowych pojawi się oddzielny wpis.
Pozdrawiam
Nadal nie ma wpisu o przycinaniu drzewek kolumnowych. Przycinanie drzewek podwójnych też mnie interesuje. Posiadam podwójną gruszę, śliwę i czereśnię. Ogólne zasady przycinania drzewek nie do końca mają tu zastosowanie.
Czy obcinać gałązki poniżej 50 cm ?
Na jaką wysokość prowadzić drzewka ?
Przycięta grusza w szkółce wypuściła z każdego pędu po 4 -5 pionowe wilki. Wyciąć wszystkie czy jakiś zostawić ?
Czereśnie rosną bardzo nierówno. Jedna strona super, na wysokość (skrócę) i na grubość a druga to dosłownie uboga siostra. Gdy nie zainterweniuję to “starsza” zdominuje ją całkowicie.
Witam,
Drzewka kolumnowe można przycinać ale nie ma takiej konieczności. Można przycinanie ograniczyć do cięcia prześwietlającego po kilku latach.
Zaleca się wycinanie pędów poniżej 50cm, ponieważ gałęzie pod ciężarem owoców mogą się obwieszać aż do ziemi.
Wysokość prowadzenia zależy od indywidualnych preferencji. Można drzewka utrzymywać na wysokości 2m jak i wyżej.
Silne wilki wycinamy, słabe zostawiamy lub jeśli jest ich zbyt wiele – przerzedzamy.
DUO drzewka należy regulować poprzez cięcie. Przycięcie silniejszej spowoduje jej zahamowanie i mocniejszy wzrost słabszej.
W razie dalszych pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt mailowy. Mile widziane będą zdjęcia.
Pozdrawiam.
Bardzo cieszy mnie taka inicjatywa. Od roku jestem posiadaczem działki ROD i cały czas poszukuję różnych informacji w internecie na temat ogrodnictwa i opieki nad moimi starymi i nowo posadzonymi drzewkami i krzewami. Chciałbym, by pięknie wyglądały i silnie owocowały, a to wymaga wiedzy i wysiłku. Wiedzę chyba mam okazję uzyskać właśnie na Waszej stronie. Pozdrawiam i dziękuję.
Nie satysfakcjonuje nas wyłącznie sprzedaż materiału szkółkarskiego, chcemy by nasi odbiorcy byli zadowoleni z zakupionych u nas roślin. Jak najbardziej będziemy rozwijać blog. Jesteśmy także otwarci na sugestie odnośnie tematów do wpisów. Z pozdrowieniami.
jesienią kupiłam u Was drzewka kolumnowe, czy i jak i kiedy należy je bielić Pozdrawiam.
Drzewka kolumnowa także można bielić. Teraz jest czas na bielenie. Więcej informacji na temat bielenia pojawi się niebawem we wpisie. Pozdrawiam.
Witam prosiłbym bym o wpis na temat cięcia krzewów młodych jak i starszych zaniedbanych. Pozdrawiam
Dziękujemy za propozycję tematu do wpisu.
Na pewno pojawi się artykuł na ten temat.
Pozdrawiam.
Czy na gruszy posadzonej jesienią 2015 r . wycinamy wyrastające gałęzie-konary wyrastające około 10 cm nad miejscem szczepienia ?
Witam, zaleca się do 50cm od ziemi wycinać wszystkie wyrastające pędy. Są jednak zwolennicy prowadzenia korony prawie od ziemi. Mówią: “co stoi na przeszkodzie żebym zbierał owoce z niższych partii drzewa?”.
Tak więc wybór należy do Pana.
Pozdrawiam.
Witam
Mam Wiśnie Panda karłową- pomimo, że kwitnie to nie zawiązuje owoców.
Przeczytałam u Was, że jest ona tylko częściowo samopylna i najlepiej posadzić inną odmianę.
Niestety nie mam miejsca w ogrodzie- jest za mały i nie zmieści mi się kolejne drzewko.
Czy jest inny sposób na to oby wydawała owoce?
Witam, niestety popularne odmiany z dużymi owocami jak Pandy czy Groniasta mają problem z zapłodnieniem kwiatów. Nawet w sadach intensywnych gdzie z zapylaczami nie ma problemów owocowanie nie jest zadowalające.
Niestety ale jedyną skuteczną metodą jest usunięcie drzewka i zastąpienie go odmianą niezawodnie plenną.
Polecamy odmiany:
Łutówka, Kelleris 16, Wanda, lub Sabina.
Witam .Mam czteroletnią jabłoń Renete szarą i do tej pory nie wydała owoce i co ciekawe na początku sierpnia pojawiły się kwiatuszki(!)Kwitnie.Co może dolegac?
Panie Tomaszu,
Przede wszystkim ważne jest na jakiej podkładce miał Pan zaszczepioną odmianę szlachetną. Jeśli na podkładce silnie rosnącej to pierwsze owoce mogą się pojawić nawet po 7 latach.
Co do kwitnienia w sierpniu to rzeczywiście w tym roku widziałem takie przypadki, jest to wyjątkowy rok z wielu względów i takie sytuacje też miały miejsce.
To z kolei rokuje nadzieję, że skoro kwiaty pojawiły się w sierpniu to jest duża szansa, że drzewo w przyszłym roku wyda owocowe.
Bądźmy dobrej myśli 🙂
Pozdrawiam.
Chciałbym posadzić parę drzewek owocowych: grusze i jabłonie. Nie wiem czy dobrze ale wybrałem nawet juz pary: grusze to lukasówka i konferencja a jabłonki to Freedom i szampion. Drzewka w parach się wzajemnie zapylają. Nie wiem tylko jak zapewnić aby nie były one wyższe niż 2,5 m. Nie znam wpływu podkładek na wzrost drzewek. Nie moge się wspinać po owoce ani zbyt dużo je opryskiwać. Prosze o uwagi co do wyboru odmian i o poradę jakie podkładki wymienić przy zamówieniu. Ziemię mam półgliniastą i dużo słońca. Pozdrawiam Krzysztof
Moja czereśnia posadzona w 2020r. jesienią ma na wysokości 70cm jedną galązkę dł. 40cm i drugą 10 cm wyżej dł. 90cm oraz obok przewodnika u góry na wysokości 120cm pęd równt z przewodnikiem dl. 100cm dość gruby prawie jak przewodnik idący pod ostrym kątem do góry i to wszystko co mam zrobić na wiosnę . Pozdrawiam.
Dzień dobry,
Pędy boczne, które da się odgiąć do poziomu należy odgiąć i ewentualnie skrócić. Pęd konkurujący z przewodnikiem prawdopodobnie trzeba będzie całkowicie usunąć.
Pozdrawiamy.
Czy zamiast maści ogrodniczej można zastosować mleko wapienne do zasmarowywania ran ? Na pewno ma ono właściwości odkażające, tylko czy nie jest zbyt agresywne?
Witam. Jesienią kupiłam u Państwa drzewka i krzewy owocowe. Kilka drzewek ma pąki kwiatowe: renkloda, grusza konferencja, jabłonki kolumnowe. Sąsiadka radzi, by je poobrywać. Z artykułu wynika coś przeciwnego. Pozdrawiam serdecznie.
Szanowna Pani Anno,
Sąsiadka dobrze radzi, w pierwszym roku skupiamy się na wzmocnieniu drzewek. Nie jest dobrze jeśli drzewko wysila się na owoce i tam transportowane są soki. Na początku ważne jest odbudowanie systemu korzeniowego i rozrost korony.
Pozdrawiamy,
Zespół DrzewkaOwocowe24.pl
Jesienią 2020r kupiłam u Państwa czereśnie Vega na podkładce karłowej. W tym roku wszystkie przyrosty mają ok. 1 m. Proszę o informacje czy mam je skracać i o ile, czy takie długie zostawić.
Pozdrawiam
Mam problem z jabłonią i gruszą zakupioną 2 lata temu. Wykształciły się 2 przewodniki. Nie wiem czy powinnam 1 uciąć – czy to nie pochyli drzewa, czy prowadzić oba?
Dzień dobry,
W takiej sytuacji należało by wyciąć jeden z przewodników. Ten pozostawiony dobrze było by wyprostować i przymocować do palika – wtedy będzie proste drzewo.
Chyba, że zdecyduje się Pani prowadzić drzewka na dwa przewodniki w kształcie litery V. Wtedy trzeba przymocować w ten sposób przewodniki i regularnie, umiejętnie je przycinać. Takie rozwiązania stosuje się czasami w sadownictwie. Jednak dla zwykłego ogrodnika/amatora poleca się prowadzenie na jeden przewodnik.
Z pozdrowieniami
Zespół DrzewkaOwocowe24.pl
A ja jestem początkująca i zupełnie nic nie zrozumiałam. Przycinać czy nie przycinać drzewek owocowych po owocowaniu? Przecież owocują późnym latem. Raz opisane jest takie przycinanie, a w innym miejscu napisano, że jesienne przycinanie jest dla nich niewskazane. To jak w końcu jest? Owszem dużo szczegółów, ale dla laika nie bardzo się nadaje. Część wiedzy tajemnej najwyraźniej nie została wyartykułowana.
Dzień dobry,
Jest dokładne tak jak Pani napisała. Latem, czy późniejszym latem przycinamy drzewka pestkowe po owocowaniu. Natomiast późną jesienią, przycinanie przed zimą jest nie wskazane. Nie rozumiem kłopotu?
Dzień dobry, a co zrobić, żeby skutecznie pozbyć się odrastających przy ziemi przy konarze młodych pędów w dużej ilości – przy niektórych drzewach ( jedna śliwka i wiśnie) co roku odrastają, a przy niektórych (np. dwie inne śliwki) w ogóle. Jak je ściąć skutecznie i nie zaszkodzić konarowi ? W sąsiadów działkowiczów nie zauważyłam takiego zjawiska.
Dzień dobry,
Odrosty korzeniowe zależne są od zastosowanej podkładki. Drzewka szczepi się na różnych podkładkach, jedne dają więcej odrostów inne mniej. Prawdopodobnie śliwa zaokulizowana jest na innej podkładce niż reszta. Nie da się ich wyciąć raz i skutecznie, niestety trzeba regularnie wycinać.
Pozdrawiamy.
Dzień dobry, co w przypadku, gdy przewodnik na rocznym drzewku w ogóle nie wypuścił pączków za to poniżej, nad miejscem szczepienia pojawiły się dwa nowe i są już pełne liści? Przewodnik nadał łysy…
Dzień dobry,
Prawdopodobnie część szlachetna zmarzła, dlatego nie wypuszcza. Podkładka przetrwała mrozy dlatego żyje.
Czyli zostawić do wiosny? Czy nic z tego nie będzie?
Dzień dobry. Niestety w transporcie kilka pędów zostało złamanych. Czy odciąć je teraz na jesień?Czy zostawić w takim stanie do wiosny i odciąć?Czy w ogóle nic z tym nie robic? Jest to jabłoń James grieve
Dzień dobry,
Złamane gałązki można wyciąć od razu.
Pozdrawiamy