Pielęgnacja

Cięcie jabłoni. Kiedy i jak przycinać jabłonie.

Cięcie jabłoni. Kiedy i jak przycinać jabłonie

Cięcie jabłoni to bardzo ważny zabieg pielęgnacyjny drzew, dzięki któremu owocują one obficie każdego roku. Prawidłowe przycięcie jabłoni sprawi, że uda nam się znaleźć równowagę pomiędzy wzrostem wegetatywnym a owocowaniem. W artykule znajdą Państwo odpowiedź na pytanie kiedy i jak przycinać jabłonie, aby cieszyć się wysokim plonem o bardzo dobrej jakości wizualnej i smakowej.

Cięcie jabłoni po posadzeniu

Sadzonki jabłoni sprzedawane w pojemnikach można sadzić cały sezon wegetacyjny. Natomiast drzewka jabłoni w stanie uśpienia z tzw. „gołym korzeniem” można sadzić w dwóch terminach: wiosennym i jesiennym. Jesienią jest to czas już po zakończeniu wegetacji, natomiast wiosną od połowy lub końca marca – kiedy mamy już odpowiednio nagrzaną glebę (ok 8°C). Niezależnie od tego jaki termin wybierzemy zasady cięcia młodych jabłoni są takie same. Należy usunąć wszystkie pędy rosnące pod zbyt ostrym kątem, które konkurują z przewodnikiem. Gałęzie dolnego piętra trzeba delikatnie przyciąć, aby pobudzić drzewko do wzrostu. Cięcie jabłoni (młodych sadzonek) ograniczamy do minimum, żeby jak najszybciej drzewa zaczęły owocować. Jeśli stosujemy podpory to nie przycinamy przewodnika aż osiągnie on docelową wysokość, jeśli natomiast drzewko rośnie bez podpór należy przewodnik przycinać 30-40cm nad ostatnim pędem bocznym. Na fotografii widać sadzonkę jabłoni, gdzie usunięto na czop gałąź rosnącą pod zbyt ostrym kątem.

Przycinanie jabłoni po posadzeniu

Przycinanie jabłoni po posadzeniu – gałąź rosnąca pod zbyt ostrym kątem.

Jak przycinać jabłonie w sadzie towarowym

Celem cięcia jabłoni jest nadanie drzewu odpowiedniego pokroju i formy. Obecnie w sadach intensywnych najpopularniejszymi drzewkami jabłoni są te o wzroście karłowym lub półkarłowym, uszlachetniane na podkładkach: M.9, M.26, P60 rzadziej A2 czy MM.106. Preferuje się korony wrzecionowe, w kształcie zbliżone do stożka. Gwarantuje to odpowiednie doświetlenie, dzięki czemu plony są coroczne i obfite. Przycinanie jabłoni powinno prowadzić właśnie do otrzymania takich form jak na zamieszczonym zdjęciu.

Cięcie jabłoni w sadzie towarowym

Cięcie jabłoni w sadzie towarowym

Jak przycinać jabłonie na działce, czy w ogrodzie

W ogródkach działkowych czy sadach przydomowych sposób cięcia jabłoni i formowania korony może się różnić. Intensywność cięcia zależy od jakości gleby oraz zastosowanej podkładki (czyli jak duże roczne przyrosty będzie dawało drzewko). Zależy także od rozstawy – im rozstawa jest gęstsza tym cięcie musi być silniejsze, im sadzonki jabłoni są dalej od sienie rozstawione tym cięcie może być słabsze. Jeżeli natomiast drzewko rośnie w pojedynkę na dużej przestrzeni, cięcie możemy ograniczyć jedynie do cięcia prześwietlającego co parę lat.

Jabłoń Malinowa Oberlandzka (Malinówka) STARA ODMIANA

16,90 
Przedsprzedaż - Wysyłka: Październik .Jesienna Stara odmiana deserowa. Owoce bardzo smaczne o posmaku malin. 2 letnie drzewko owocowe o wysokości około 150 cm. Sadzonka kopana zabezpieczona w zbiorczym balocie.

Jabłoń Oliwka Żółta (PAPIERÓWKA) STARA ODMIANA

16,90 
Przedsprzedaż - Wysyłka: Październik .Wczesna odmiana deserowa i przetwórcza. Bardzo odporna na mróz. 2 letnie drzewko owocowe o wysokości około 150 cm. Sadzonka kopana zabezpieczona w zbiorczym balocie.

Jabłoń Antonówka Zwykła STARA ODMIANA

16,90 
Przedsprzedaż - Wysyłka: Październik .Odmiana bardzo wytrzymała na mróz i doskonała na różnego rodzaju przetwory. 2 letnie drzewko owocowe o wysokości około 150 cm. Sadzonka kopana zabezpieczona w zbiorczym balocie.

Jabłoń Kosztela STARA ODMIANA

16,90 
Przedsprzedaż - Wysyłka: Październik .Stara polska odmiana o specyficznym bardzo słodkim, soczystym miąższu. Wytrzymała na mróz. 2 letnie drzewko owocowe o wysokości około 150 cm. Sadzonka kopana zabezpieczona w zbiorczym balocie.

Jak widać nie da się określić jednoznacznie jak przycinać jabłonie. Sposób oraz intensywność cięcia trzeba określić we własnym zakresie biorąc pod uwagę powyższe czynniki. Jednakże są uniwersalne zasady, które zawsze trzeba stosować podczas przycinania jabłonek.

Zasady przycinania jabłonek

  • Usuwanie gałęzi rosnących pod zbyt ostrym kątem, które mogą wyłamać się pod ciężarem owoców i zacieniać resztę korony.
  • Usuwanie pędów konkurujących z przewodnikiem. Przewodnik przycinamy dopiero kiedy zacznie przerastać podporę.
  • Cięcie zawsze wykonuje się w suche dni (niska wilgotność powietrza).
  • Należy używać zdezynfekowanych narzędzi do cięcia – np. każdorazowo maczając w denaturacie. Uchroni to przed roznoszeniem na narzędziach bakterii wywołującej zarazę ogniową lub inne choroby.
  • Rany powstałe po usunięciu grubych gałęzi należy zabezpieczyć przed wysychaniem i atakiem patogenów np. maścią Funaben, preparatem Topsin lub środkiem zawierającym miedź.
  • Usuwanie pędów porażonych przez choroby i szkodniki oraz choroby kory i drewna.
Cięcie jabłoni. Usuwanie pędów porażonych chorobami kory i drewna, mączniakiem, mszycą

Cięcie jabłoni. Usuwanie pędów porażonych rakiem, mączniakiem, jajami mszycy

Cięcie jabłoni na klik

Cięcie jabłoni na klik. Pęd zakończony pąkiem kwiatowym i liściowym

Cięcie jabłoni na klik. Pęd zakończony pąkiem kwiatowym i liściowym

Metodę cięcia jabłoni na klik opracowali Holendrzy wiele lat temu i do dziś jest ona uważana na najlepszą metodę przycinania jabłoni. Można ją stosować od początku wzrostu drzewa.  Cięcie jabłoni zawsze opiera się na cięciu w jednorocznym przyroście, najczęściej w ten sposób przycina się gałęzie dolnego piętra (stołu). Pierwszy raz gałąź skraca się o 1/3 długości, w następnych latach zostawiamy jedynie 3-4 pąki jednorocznego przyrostu resztę przyrostu wycinamy. Takie przycinanie jabłoni sprawia, że wyrasta wiele krótkopędów zakończonych pąkiem kwiatowym, które bardzo dobrze owocują.  Bardzo ważne żeby na końcu przyciętej gałęzi był pąk liściowy a nie kwiatowy aby nie doszło do zbytniego przygięcia lub wyłamania gałęzi dolnego piętra.

Na zdjęciu widać różnicę między pakiem kwiatowym (po lewej stronie) a liściowym (po prawej stronie). Pąki kwiatowe są zawsze większe, zaokrąglone i bardziej omszone. Pąki liściowe są ostro zakończone i widocznie mniejsze od kwiatowych.

Poniżej zauważyć można efekty kilkuletniego przycinania gałęzi dolnego piętra metodą na klik. Gałąź jest usztywniona z wieloma krótkopędami zakończonymi pąkami kwiatowymi. Gwarantuje to dużą liczbę owoców.

Cięcie jabłoni na klik. Pęd z licznymi owoconośnymi krótkopędami

Cięcie jabłoni na klik. Pęd z licznymi owoconośnymi krótkopędami

Cięcie na czop.

Usuwając grubsze gałęzie podczas cięcia jabłoni należy pozostawiać dłuższy fragment tej gałęzi (tzw. czop). Im gałąź jest grubsza/starsza tym czop powinien być dłuższy. Pozostawianie czopów podczas przycinania jabłoni ma 3 podstawowe zalety:

  • zapobiega przemarzaniu przewodnika,
  • ogranicza wnikanie chorób do przewodnika (np. raka drzew owocowych),
  • umożliwia wybijanie nowych wartościowych pędów,

Na zdjęciu widać czopy pozostawiane podczas cięcia jabłoni oraz wyrastające z nich krótkopędy zakończone pąkiem kwiatowym.

Jabłonie (47)

Owocujący krótkopęd wyrastający z czopa

Owocujący krótkopęd wyrastający z czopa

Terminy cięcia jabłoni

Odpowiedź na pytanie, kiedy przycinać jabłonie nie jest jednoznaczna i zależy od celu jaki chcemy osiągnąć. W praktyce stosuje się kilka terminów i każdy trochę inaczej wpływa na drzewa jabłoni.

Zimowe cięcie jabłoni

Najpowszechniejsze jest zimowe cięcie jabłoni. Najlepiej w drugiej połowie lutego, kiedy nie spodziewamy się już znaczących spadków temperatur (poniżej -20°C). Cięcie młodych jabłoni należy wykonywać później niż cięcie starych jabłoni, gdyż są one znacznie bardziej wrażliwe na przemarznięcia. Zimą dobrze już widać różnice pomiędzy pąkami kwiatowymi a liściowymi, co znacznie ułatwia pracę. Wadą tego terminu jest to, że drzewa zostają pobudzone do silnego wzrostu wiosną a nie zawsze jest to pożądane. Podczas zimowego cięcia jabłoni warto również usuwać pędy porażone przez szkodniki, choroby kory i drewna oraz mączniaka.

Letnie cięcie jabłoni

Cięcie jabłoni latem to drugi najpopularniejszy termin przycinania jabłoni. Cięcie należy rozpocząć około 4 tygodnie przed planowym zbiorem danej odmiany. Wcześniejsze cięcie może doprowadzić do ponownego wzrostu drzewa, narażając je na przemarznięcie zimą. Letnie cięcie jabłoni opiera się jedynie na usuwaniu jednorocznych, długich przyrostów zwanych wilkami. Dzięki temu do owoców dociera więcej światła i są one lepszej jakości (lepiej wybarwione, o większej średnicy). Dodatkowo poprawa nasłonecznienia wpływa na lepszą kondycję pąków zakładanych na kolejny rok.

Wiosenne cięcie jabłoni

Przycinanie jabłoni na wiosnę wskazane jest wtedy, kiedy nie potrafimy rozróżnić pąków kwiatowych od liściowych zimą. Po starcie wegetacji, przed kwitnieniem nie ma już żadnego problemu z ich rozróżnieniem. Zabieg w tym terminie znacznie ogranicza wzrost drzewa jabłoni w sezonie.

Jesienne cięcie jabłoni

Niekiedy praktykuje się jesienne przycinanie jabłoni. Zabieg wykonywany jest krótko po zbiorze, kiedy liście są jeszcze aktywne. Pozwala znacznie ograniczyć wzrost drzewa w kolejnym sezonie. Najczęściej wykonywany w  sadach towarowych maszynowo za pomocą (pił, tarcz lub listw tnących).

Stara jabłoń regularnie cięta

Stara jabłoń regularnie cięta

Cięcie starych jabłoni

Na koniec kilka słów o przycinaniu starych jabłoni. W pierwszej kolejności należy usunąć wilki oraz gałęzie wyłamane czy z oznakami chorób. Następnie usunąć tylko te gałęzie, które zacieniają pędy położone niżej. Cięcie odmładzające jabłoni to proces trwający kilka lat. Nie można w ciągu jednego roku usunąć zbyt wielu starych konarów, ponieważ drzewa zamiast owocować będzie jedynie rosnąć. Istotne jest pozostawienie grubych gałęzi na dole drzewa tak aby nie były zacienione. Grubsze gałęzie z wierzchołka należy przycinać tak, by nie pokładały się na pędach z niższych partii korony.

Podobne posty

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *