Choroby i szkodniki śliwy – jak je rozpoznać i jak sobie z nimi poradzić?

Śliwy dość dobrze czują się w naszych warunkach klimatycznych i glebowych, ich uprawa nie jest szczególnie skomplikowana, a zdrowe i zadbane drzewka odwdzięczają się mnóstwem pysznych i wartościowych owoców. A jednak mogą je atakować choroby i szkodniki, które nie tylko obniżają ilość i jakość plonu, ale również mogą zaszkodzić samemu drzewu. Jakie choroby i szkodniki śliw występują najczęściej, jak je rozpoznać i leczyć?

Najczęściej występujące szkodniki śliwy – ich rozpoznanie i zwalczanie

Do najpospolitszych chorób występujących w uprawie śliwy należą mszyce, przędziorki i owocówka śliwkóweczka. Nie prowadzą wprawdzie do zamierania samego drzewka, ale konsekwencją ich inwazji z pewnością będzie obniżony plon lub jego całkowity brak – dlatego też należy prowadzić obserwację i w razie pojawienia się szkodników, zastosować środki zaradcze.

Mszyce

Śliwa jest dla mszycy żywicielem pierwotnym – to na niej zimują jaja mszyc, z których wiosną wylęgają się larwy przekształcające się w dorosłe osobniki. Początkiem lipca przelatują one na drugiego żywiciela, by we wrześniu wrócić znowu do śliwy i złożyć jaja. Mszyce odżywiają się sokami pobieranymi z liści i młodych pędów. Skutkiem jest żółknięcie i zwijanie się liści oraz zahamowanie wzrostu lub nawet obumieranie pędów śliwy.

Zarówno przed kwitnieniem śliw, jak i po nim, do zwalczania mszyc stosować można Mospilan 20 SP, Calypso 480 SC, Decis Mega 50 EW i inne. Na przełomie lutego i marca warto wykonać zapobiegawcze opryski śliwy które pomagają uniknąć wystąpienia szkodników.

Ciekawostka!

W zwalczaniu szkodników śliw można wykorzystać nicienie i pożyteczne owady – min. błonkówki, roztocza, chrząszcze i pluskwiaki. Pozwalają one kontrolować populacje takich szkodników jak przędziorki, mszyce, wełnowce, opuchlaki, pędraki i wiele innych. Wykazują one bardzo dużą skuteczność w zwalczaniu szkodników, same nie stanowią natomiast żadnego zagrożenia dla śliw i innych roślin.

Pordzewiacz śliwowy

Największy szkodnik w uprawie śliw – maleńki owad, którego samice zimują ukryte w korze drzewka. Od kwietnia żerują, a ich ofiarą padają młode pędy i liście, które tracą kolor, a następnie przybierają barwę rdzawą. Szkodnik osłabia wzrost i powoduje zamieranie pędów. W ciągu jednego tylko sezonu może się pojawić aż 5 ich pokoleń.

Do oprysku śliwy stosuje się Envidor 240 SC. Można też zastosować naturalne metody zwalczania, czyli sprowadzić naturalnego wroga np roztocze o nazwie “Dobroczynek”.

Przędziorek owocowiec

Jednym z powszechnych szkodników atakujących nie tylko jabłonie, ale też inne drzewa owocowe, w tym śliwę, jest przędziorek owocowiec. To maleńki pajęczak żerujący na młodych liściach – pojawiają się na nich małe jasnożółte plamy mogące zlewać się w większe. Porażone liście żółkną, obumierają i przedwcześnie opadają. Intensywnie czerwone jaja przędziorka zimują na śliwie w grupach.

W zwalczaniu przędziorka sprawdzają się gotowe preparaty oparte na oleju parafinowym, najlepszy dla drzew owocowych termin oprysku przypada na okres przed wylęgiem larw z jaj, w okresie nabrzmiewania pąków, czyli wczesną wiosną. Oprysk wykonany w sezonie wegetacyjnym może się okazać nieskuteczny.

Owocówka śliwkóweczka

Owocówka śliwkóweczka to niewielki motyl wyrządzający olbrzymie szkody w uprawie śliwy. U podstawy pnia, w szczelinach kory (najczęściej na starych drzewach) lub pod opadłymi liśćmi, zimują gąsienice, które przepoczwarzają się pod koniec kwietnia. W połowie maja wylatują jako motyle, by złożyć kolejne jaja, min. na zawiązkach owoców. Gąsienice tzw. drugiego pokolenia wgryzają się w owoc i wyjadają miąższ wokół pestki, znacząco obniżając plon.

Aby stwierdzić obecność szkodnika, warto rozwiesić pułapki feromonowe. Owocówkę należy zwalczać opryskami wykonanymi: w pierwszej połowie czerwca i po 10 dniach od zabiegu, a następnie na przełomie lipca i sierpnia. W walce z tymi szkodnikami stosuje się Mospilan 20 SP, Isager 25 WP lub Zolone 350 EC.

Choroby śliwy – zapobieganie, rozpoznawanie i zwalczanie

Choroby śliwy, podobnie jak szkodniki, obniżają plon i mogą doprowadzić do obumarcia drzewka. Warto umieć je rozpoznawać, aby móc dobrać odpowiedni preparat do oprysku śliwy. Oto najpowszechniej występujące choroby i sposoby ich leczenia.

https://elements.envato.com/plum-blossom-tree-in-a-country-garden-near-a-count-NNQ22NZ

Brunatna zgnilizna drzew pestkowych

Brunatną zgniliznę drzew pestkowych łatwo jest rozpoznać. To choroba grzybowa objawiająca się pojawieniem się na dojrzewających owocach niewielkich, szarawych narośli. W efekcie owoce gniją i mumifikują, część z nich opada. Porażonych owoców nie wolno spożywać.

Wystąpieniu choroby sprzyjają ciepłe i deszczowe lata. Jeżeli choroba zaatakuje, warto sięgnąć po Miedzian 50 WP i wykonać oprysk śliwy. Ale najważniejsza jest profilaktyka – porażone owoce i pędy należy wybciąć i spalić, a drzewo regularnie przycinać. Warto kupować sadzonki odmian o dobrej odporności, np. Stanley.

Dziurkowatość liści drzew pestkowych

To powszechna choroba grzybowa pestkowych drzew owocowych – występuje nie tylko na śliwach, ale też morelach, brzoskwiniach czy czereśniach. Najpierw na liściach zaobserwować można małe brunatne plamki z czerwoną obwódką, które następnie wysychają i kruszą się – w liściach powstają dziurki. Drzewo traci liście.

Opryski zapobiegawcze zwykle są skuteczne, a w zapobieganiu dziurkowatości sprawdzają się preparaty na bazie miedzi (działa ona również na torbiel śliw), z których należy wykonać oprysk na początku sezonu wegetacyjnego. Chore drzewa trzeba pryskać po opadnięciu liści, późną jesienią. Mało wrażliwa na choroby jest odmiana Opal.

Srebrzystość liści

To kolejna choroba grzybowa. Jej objawem jest przebarwianie się liści na srebrny kolor oraz brunatnienie, deformacje i obumieranie kory. Zarodniki grzyba wnikają do kory uszkodzonej i nie zabezpieczonej po cięciu lub silnych mrozach. Choroba jest nieuleczalna i szybko przenosi się na inne drzewa. Chore egzemplarze należy usunąć i spalić.

Ospowatość śliw

Ospowatość to choroba wirusowa, a jej objawy zauważyć można na liściach i owocach. Charakterystyczne jest, że owoce pokrywają mokre plamy i wgłębienia. Na liściach natomiast pojawiają się nieregularne, żółte przebarwienia. Porażone owoce są niesmaczne i nie nadają się do jedzenia, zdrowe można spożywać. Ospowatości nie da się wyleczyć, drzewko należy usunąć i spalić. Dość odporna jest na nią węgierka wczesna.

Teraz już wiesz jakie choroby i szkodniki mogą zaszkodzić Twoim śliwom, jak je rozpoznać i jak z nimi walczyć.

Bibliografia

1. Ignacy Batko, Maria Seweryn Sadownictwo. „Choroby i szkodniki drzew owocowych” Wyd. PWRiL, Warszawa 2014
2. Tadeusz Bieńkowski „Choroby grzybowe drzew i krzewów owocowych” Wyd. PWN, Warszawa 2006
3. Wojciech Wójtowicz „Biologiczne metody ochrony drzew pestkowych” Wyd. Hortpress, Warszawa 2017
4. Piotr Nowak „Szkodniki śliwy – jak rozpoznać i zwalczyć?” Sad Nowoczesny, nr 1/2024, s. 22–27
5. Elżbieta Kowal „Brunatna zgnilizna i dziurkowatość liści śliwy – walka i profilaktyka” Ogrodnik Polski, nr 5/2023, s. 12–16
6. Redakcja PWN Wielka Encyklopedia PWN, tom 19, hasła „śliwa”, „szarka”, „monilioza” Wyd. PWN, Warszawa 2005
7. E‑GreenPlace.pl Encyklopedia – „Śliwa: choroby i profilaktyka” Opracowanie 2022
8. Program ochrony śliwy: co stosować na choroby i szkodniki https://zielonyogrodek.pl/pielegnacja/ochrona-roslin/15069-program-ochrony-sliwy-co-stosowac-na-najczestsze-choroby-i-szkodniki-sliwy
9. Program ochrony śliwy (PDF) https://www.inhort.pl/files/sor/programy_ochrony/Program_ochrony_sliwy.pdf