Uprawa

Szczepienie drzew owocowych – na czym polega, metody i sposoby rozmnażania

Szczepienie drzew owocowych – na czym polega, metody i sposoby rozmnażania

Najprostszym i najbardziej naturalnym sposobem rozmnażania roślin jest metoda generatywna. Czyli wysiew z pozyskanych od roślin nasion. Nie jest to jednak dobra metoda dla wszystkich grup botanicznych. Ponadto nie możemy przewidzieć do końca jakie cechy powtórzy potomstwo odmiany wyjściowej, matecznej. I tu wyłania się metoda wymyślona przez człowieka, ale nie kolidująca z przyrodą jaką jest szczepienie drzew owocowych. Poniżej przedstawimy jak to zrobić, jakie są metody szczepienia.

Co to jest szczepienie drzewek?

Szczepienie to złączenie rośliny lub jednej czy kilku jej części zwanych zrazem, z drugą rośliną zwaną podkładką.

Jakie są zalety szczepienia?

  •  Przede wszystkim możemy uzyskać w prosty sposób nowe, zdrowsze, mrozoodporniejsze, o ładniejszych owocach gatunki, także w różnych formach: pienne, zwisające.
  •  możemy wpłynąć na docelowy wzrost drzewa dobierając odpowiednio rodzaj podkładki (karłowe, półkarłowe), które powodują również szybsze wejście drzew w okres owocowania.
  •  możemy przeszczepić starsze już rosnące drzewo nawet kilkoma pożądanymi odmianami. Cenią to szczególnie działkowcy, którzy mają małe ogrody i chcą mieć coś niespotykanego.
  •  możemy dostosować drzewa do panujących na danym stanowisku warunków glebowych (gleby lekkie, piaszczyste lub ciężkie, gliniaste) poprzez wybór odpowiedniej podkładki.
  •  można połączyć nawet dwie niezgodne fizjologicznie ze sobą części za pomocą tzw. wstawki, która dobrze zrasta się z jedną i drugą częścią rośliny (zraz i podkładka).

szczepienie czereśni metodą przez stosowaniePodstawowym warunkiem powodzenia szczepienia jest odpowiednie dobranie jednorocznego  zrazu odmiany szlachetnej i podkładki, chodzi o to aby ich powierzchnie ścięć były jednakowe i dobrze dopasowane w możliwie największym stopniu. Następnie obwiązuje się obie części taśmą foliową lub rafią i smaruje maścią ogrodniczą. Ponadto musi zachodzić zgodność fizjologiczna między zrazem a podkładką, czyli należy dobierać oba komponenty w ramach jednej grupy botanicznej. Spełniając wyżej wymienione warunki mamy bardzo duże szanse powodzenia.

Jak pobrać zrazy?

Najlepszym terminem na pobranie zrazów jest jesień. Należy je wtedy przechowywać w chłodnym i ciemnym miejscu typu piwnica. Powinny być przysypane wilgotnym piachem, tak by nie przemarzły. Jeśli nie mamy możliwości przechować je w takim miejscu to możemy również włożyć je do lodówki. Wcześniej trzeba je owinąć wilgotnym materiałem oraz folią. Można też ściąć zrazy z wczesnej wiosny, ale musi to być jeszcze zanim zaczną wypuszczać pąki. Dodatkowo trzeba się upewnić czy pęd taki nie jest przemarznięty.

Terminy szczepienia drzew i krzewów

Optymalnym czasem na szczepienie jest moment kiedy drzewa są w fazie zimowego spoczynku, jest to najczęściej styczeń-luty, jednak i marzec w przypadku jabłoni jest jeszcze dobrym terminem do szczepienia. Wybieramy do tego celu zawsze dzień pogodny i suchy. Używamy czystego i ostrego noża. Tak naprawdę termin zależy od zastosowanej metody szczepienia. Ponieważ można również w okresie letnim przeprowadzać tzw. okulizację drzew owocowych. Zakładamy wówczas tylko część zraza ze śpiącym oczkiem na podkładkę.

Rodzaje, metody szczepienia drzew owocowych:

  1. Szczepienie przez stosowanie – to podstawowe szczepienie, które polega na połączeniu ze sobą zraza i podkładki za pomocą cięcia pod ostrym kątem. Długość tego skośnego cięcia powinna wynosić ok 3 cm, aby powierzchnia styku obu nacięć była jak największa i obie części ściśle do siebie przylegały. Sprawdza się to w przypadku, gdy zraz i podkładka są bardzo podobnej grubości. Zabieg ten przeprowadza się najczęściej przed rozpoczęciem wegetacji roślin (marzec-kwiecień).szczepienie przez stosowanie
  2. Szczepienie przez stosowanie z nacięciem– jest zbliżone do poprzedniego z tą różnicą, że ma dodatkowe nacięcie, które zwiększa jeszcze powierzchnię styku obu płaszczyzn (zraza i podkładki).szczepienie przez stosowanie z nacięciem
  3. Szczepienie na klin– to nieco trudniejszy rodzaj szczepienia, odpowiedni w sytuacji, gdy zraz ma mniejszą średnicę niż podkładka. Zaletą tej metody jest to, że powstała rana jest znacznie mniejsza co nie powoduje (szczególnie u pestkowych) gumozy w miejscu zranienia. Ten zabieg najlepiej przeprowadzać w marcu zrazami w fazie spoczynku. Można ewentualnie ,choć rzadziej się to robi szczepić we wrześniu, gdy soki już pomału przestają krążyć, zrazami ściętymi bezpośrednio przed szczepieniem.  Zraz trzeba przyciąć w trójkątny klin i umieścić w podobnym klinie, który formuje się z boku podkładki. Miazgi obu części powinny ściśle zetknąć się ze sobą, a założony zraz powinien sam utrzymać się w podkładce. Na końcu miejsce szczepienia obwiązuje się rafią i smaruje maścią ogrodniczą z pominięciem oczek.szczepienie w klin
  4. Szczepienie za korę – kożuchówka –  zazwyczaj wykonuje się w przypadku starszych drzew o grubych konarach, gdy drzewo jest już nieproduktywne lub chcemy przeszczepić je inną wartościowszą odmianą. Zabieg ten wykonuje się w maju i najlepiej udaje się u drzew ziarnkowych. Podkładkę ścina się pod kątem prostym, następnie z boku nacina się korę na długości 3-5 cm. Rozchyla się korę i wciska zraz odpowiednio przycięty.szczepienie za korę kożuchówka
  5. Szczepienie za korę na przystawkę boczną – jest to sposób podobny do kożuchówki, z tym, że stosuje się go u drzew u których nie wskazane jest ścinanie podkładki (konarów), gdyż spowoduje to duże rany i potencjalne źródło zakażenia. Korę konaru nacina się w kształcie litery T i wsuwa w to nacięcie pod korę zraz. Zabieg ten można przeprowadzać w okresie kwiecień-maj stosując jednoroczne zrazy.szczepienie na przystawkę boczną za korę
  6. innym rodzajem szczepienia jest metoda zwana okulizacją. Przeprowadza się ją w lecie najczęściej w terminie lipiec-wrzesień. Do tego sposobu nie używa się całego zrazu tylko jednego pąka liściowego (oczko) odmiany szlachetnej, które zakłada się za korę podkładki. Szerzej tą metodę rozmnażania drzewek owocowych opisaliśmy w tym artykule: Na czym polega okulizacja drzew owocowych?Okulizowane Drzewka Na Szkółce

Ważne!

Szczepienie zrazem najlepiej preferują jabłonie oraz niekiedy grusze, natomiast drzewa owocowe pestkowe (czereśnie, wiśnie, śliwy, morele, brzoskwinie) najlepiej okulizować w lecie, gdy soki w roślinie krążą najmocniej, co zwiększa szanse przyjęcia się.

źródło grafik: Jean-Yves Prat, Denis Retournard "Szczepienie drzew i krzewów owocowych i ozdobnych"

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *